اسد الله معطوفى
1231
سنگ مزارها و كتيبه هاى تاريخى گرگان و استرآباد ( فارسى )
گورستانهاى ارامنه گرگان ارامنه از گذشته دور پيوند نزديكى با ايرانيان داشتهاند . مردم سرزمين ارمنستان به همراه ايرانيان خاستگاه مشترك قوم آريايى را دارند . به همين جهت زبان ، جشنها ، گاهشمارى ، نامگذارى اطفال ، داستانها ، باورها و . . . مردم اين دو سرزمين شباهتهاى زيادى با يكديگر دارند . ارمنستان سرزمينى است مرتفع و كوهستانى كه از شمال به درياى سياه ، غرب به فلات آناطولى ، جنوب به بين النهرين و از شرق به دشت قفقاز محدود است . در قرن 7 ق . م ارمنيان به رهبرى باروير به دولت ماد در برانداختن آشورىها كمك كردند و پس از آن باردير پادشاه ارمنستان ناميده شد . در زمان هخامنشيان ارمنستان يكى از ساتراپهاى ( ايالت بزرگ ) ايرانى محسوب مىشد . بعد از اين سلسله ، اشكانيان حدود 400 سال بر ارمنستان حكم راندند و ساسانيان نيز اميران ارمنى را در اطاعت خويش لگه داشتند . با سپرى شدن دوران ايران باستان ، مردم سرزمين ارمنستان پيوندهاى تجارى ، سياسى ، فرهنگى و اجتماعى خويش را با ايرانيان حفظ كردند . تا اينكه در زمان قاجار ، با شكست ايرانيان از روسها ، برطبق معاهده گلستان و مخصوصا تركمنچاى ، ارمنستان و تمامى قفقاز در اختيار روس قرار گرفت . پس از انقلاب كمونيستى ، ارمنستان از 30 دسامبر 1922 يكى از جمهوريهاى اتحاد جماهير شوروى به شمار آمد . سرانجام هم در 11 دسامبر 1991 بعنوان كشورى مستقل اعلام استقلال نمود . ارمنىها چندين قرن است كه در ايران حضور دارند و در كنار هموطنان ايرانى خويش روزگار را سپرى مىكنند . در زمان شاه عباس ، در لشكركشى به گرجستان پس از بيرون راندن عثمانىها از شمال غرب ايران ، به سال 1024 ه ارامنه ساكن منطقه قارص تا جلفاء و ايروان را به ايران كوچ دادند . تعداد اين مهاجرين را از 50000 تا 350000 نفر نوشتهاند كه تعدادى از آنها در زمان عبور از رود ارس غرق شدند . اين گروه در جلفاى اصفهان و فرحآباد مازندران سكنى داده شدند . اسكندر بيك تركمان در تاريخ اين عصر خود نوشته : « فقط 15000 خانوار را به فرحآباد مازندران آوردند » . 92 از اين گروه قطعا عدهاى هم بعدها به استراباد آمدند . همانگونه كه « گرجى محله بهشهر » محل اسكان عدهاى از مسيحيان ارمنى شد ، به احتمال زياد « گرجى محله بلوك سدن رستاق » ايالت استراباد ( نزديك روستاى